W lutym 2000 odbyła się 11-dniowa misja promu kosmicznego Endeavour poświęcona interferometrycznemu radarowemu skanowaniu powierzchni Ziemi. Zainstalowany na promie zestaw pomiarowy składał się z 60-metrowego masztu i z zainstalowanych na nim dwóch równoległych układów pomiarowych działających w systemie X-band i C-band. Każdy z nich składał się z anteny nadawczej i dwóch anten odbiorczych położonych na przeciwległych końcach masztu. Wielkość rejestrowanego strumienia danych wynosiła 270 Mb na sekundą i przekraczała znacznie możliwości bezpośredniej cyfrowej transmisji na Ziemię i z tego względu dane te były na promie zapisywane na nośnikach magnetycznych.

  Ze względu na parametry orbity skanowanie nie objęto biegunowych rejonów kuli ziemskiej - obszar skanowania zawierał się pomiędzy równoleżnikami 54ºS i 60ºN.

  Uzyskane w wyniku tej misji interferogramy radarowe pozwalają na opracowanie modelu powierzchni terenu dla ponad 80% powierzchni kuli ziemskiej z wyjątkowo dużą rozdzielczością wyrażoną siatką o module Δφ = Δλ = 1"= 0.00027777º układu odniesienia WGS-84, co w przybliżeniu dla obszaru Polski odpowiada siatce Δx = 20 m i Δy = 30 m.

  Dane SRTM, aby mogły stanowić poprawny, dokładny i zweryfikowany model powierzchni terenu, wymagają wieloletnich opracowań. Planowane jest opracowanie dwóch wersji: SRTM-1 o pełnej rozdzielczości, jak podano powyżej i SRTM-3 o rozdzielczości liniowo trzykrotnie mniejszej, czyli o module Δφ = Δλ = 3" (dla obszaru Polski jest to w przybliżeniu Δx = 60 m i Δy = 90 m). Pomimo, ze prace nad tymi danymi będą jeszcze trwały długo, obecnie zostały udostępnione publicznie surowe, nie zweryfikowane i nie poprawione wersje SRTM-3 dla całego zasięgu skanowania. Udostępnione dane, pomimo że są surowe, stanowią niezwykle cenny dla celów naukowych materiał badawczy i dla takich potrzeb są bezpłatne. Jednak, aby móc je wykorzystać trzeba znać ich organizację przestrzenną, format zapisu binarnego i dysponować oprogramowaniem narzędziowym przeznaczonym do wstępnego ich opracowania w trybie zadań skryptowych. Ten ostatni element jest szczególnie istotny, ponieważ ze względu na wielką objętość przetwarzanie konwersacyjne może być stosowane tylko do ich pojedynczych fragmentów. O objętości tych danych świadczy przykład dla obszaru Polski. Zestaw taki skład się z 96 segmentów, z których każdy jest tabelę o wymiarach 1201 na 1201, co łącznie stanowi prawie 140 mil. liczb.

  Obecnie, od listopada 2003, dane SRTM-3 dla obszaru Europy, w tym także Polski, są dostępne publiczne pod adresem ftp://edcftp.cr.usgs.gov/pub/data/srtm/Eurasia/. Jednak katalog Eurasia zawiera 23456 plików i w rezultacie znalezienie wśród nich tych, które dotyczą wybranego fragmentu obszaru jest bardzo kłopotliwe. Z tego względu pod adresem http:/netgis.geo.uw.edu.pl/srtm/Poland/ jest umieszczonych 96 plików obejmujących obszar Polski, a 1092 pliki dla obszaru Europy znajdują się pod adresem http:/netgis.geo.uw.edu.pl/srtm/Europe/.

  Zawarty poniżej opis organizacji przestrzennej, formatu danych binarnych, metod zobrazowania i przykłady zastosowań mają na celu upowszechnić te dane dla zastosowań naukowo-badawczych w naukach o Ziemi i pomóc w ich wykorzystaniu:

Organizacja danych SRTM-3

Wstępne opracowanie danych

Przetwarzanie danych w systemie GRASS

Wizualizacja modelu powierzchni terenu

Literatura dotycząca misji i danych SRTM

Przykłady zastosowania danych SRTM w modelach 2D i 3D

Model obszaru Polski

Dane binarne dla obszaru Polski

Dane binarne dla obszaru Europy

Copyright © 2004, JWM. Webmaster: J.Michalak@uw.edu.pl